ในยามนี้ ใคร ๆ ก็พูดถึงคำว่า "ปฏิรูปการเมือง" "ปฏิรูปสังคม" บ้างก็ว่าต้องไปไกลถึง "ปฏิรูปประเทศไทย"

ผมเห็นด้วยกับการหาทางออกจากวิกฤตปัญหาการเมืองในระยะยาวด้วยการ "ปฏิรูปการเมือง"

ปฏิรูปการเมือง ปฏิรูปอะไร? อย่างไร?

บ้างก็ว่าปฏิรูปโครงสร้างการเมือง ปฏิรูปประชาธิปไตยให้เป็นประชาธิปไตยของชุมชน ไม่ใช่ประชาธิปไตยของนักการเมือง ปฏิรูปจิตสำนึกพลเมือง ปฏิรูปสิทธิ ปฏิรูประบบกฎหมายและตุลาการ ฯลฯ

ปฏิรูปการเมือง คือ การปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดโครงสร้างสถาบันการเมืองเสียใหม่ สิ่งนี้จะเกิดขึ้นได้ก็โดยผ่านการแก้ไขเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญ

เงื่อนไขสำคัญคือ การแก้ไขรัฐธรรมนูญต้องตั้งอยู่บนฉันทามติของประชาชนทั้งประเทศ ไม่ใช่เพียงนักการเมือง นักวิชาการ หรือคนเสื้อแดง เสื้อเหลือง 

นายกรัฐมนตรี หรือพรรคร่วมรัฐบาล (ไม่ว่ารัฐบาลของฝ่ายเสื้อเหลือง หรือรัฐบาลของเสื้อแดง) มีสิทธิที่จะบอกว่า ต้องการผลักดันแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่ความชอบธรรมของการตัดสินใจแก้ไขรัฐธรรมนูญมิได้อยู่ที่เสียงข้างมากในรัฐสภา

แต่ความชอบธรรมที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ ก็ต่อเมื่อประชาชนทั้งประเทศ เป็นผู้ใช้อำนาจการตัดสินใจสุดท้ายที่จะยอมให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ

การตัดสินใจแก้ไขรัฐธรรมนูญ คือการใช้อำนาจตัดสินใจสูงสุดในระดับชาติแบบหนึ่ง รัฐสภาเป็นหนึ่งในองค์กรทางการเมืองที่เป็นผู้ใช้อำนาจตัดสินใจสูงสุดนั้นในนามประชาชน แต่ผู้เป็นเจ้าของอำนาจสูงสุดนั้นโดยตรงก็คือ ประชาชนทั้งประเทศ

ประชาชนทั้งประเทศ หมายถึง พลเมืองผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งประเทศ รวมถึงคุณผู้อ่าน และผมด้วย

นั่นหมายความว่า ฝ่ายใดก็ตามที่ต้องการปฏิรูปการเมือง ต้องการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นกติกาสูงสุดในการอยู่ร่วมกันของคนในสังคมการเมือง ก็ควรจะต้องถามคุณ, ถามผม, ถามคนเสื้อเหลืองที่สงขลา, ถามคนเสื้อแดงที่หนองคาย, ถามพี่น้องประชาชนชาวไทยทั้งมวลด้วย ว่าต้องการให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่?

การที่ฝ่ายการเมืองต้องถามว่า ประชาชนต้องการให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่? นั้น มีความสำคัญอย่างไร

การถามประชาชนทั้งประเทศเกี่ยวกับการตัดสินใจทางการเมืองระดับชาติ อย่างการตัดสินใจแก้ไขรัฐธรรมนูญ เป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้ ฝ่ายที่มีอำนาจตัดสินใจริเริ่มเสนอให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ มีพันธะหน้าที่ต้องตอบคำถามชี้แจงแก่ประชาชนทั้งประเทศว่า เจตนารมณ์ที่ต้องการให้แก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นเป็นอย่างไร? การแก้ไขรัฐธรรมนูญจะแก้ตรงไหนบ้าง? แก้ไขอย่างไร? แก้ไขอย่างนั้นแล้วมีข้อดี ข้อเสียอย่างไร? ใครจะได้ประโยชน์ที่แท้จริง? แก้ไขแล้วจะแก้ปัญหาวิกฤตการเมืองได้หรือไม่?

หากไม่มีการถามประชาชนทั้งประเทศให้ออกเสียงว่าเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับข้อเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญที่องค์กรตัวแทนระดับชาติ (รัฐบาล/รัฐสภา) เสนอ ประเด็นคำถามพื้นฐานที่กล่าวมาข้างต้น ก็จะไม่ถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณา แลกเปลี่ยน ถกเถียง โต้แย้ง ต่อสู้ ต่อรอง ประนีประนอม ในพื้นที่สาธารณะ ซึ่งเราทุกคนย่อมมีส่วนในกระบวนการรับรู้ฟัง ตั้งคำถาม หาคำตอบ ให้เหตุผล ใช้วิจารณญาณของเราเองในการไตร่ตรอง และตัดสินใจ

การรวมหัวกันปรึกษาหารือ ต่อรอง ประนีประนอมแต่เฉพาะภายในหมู่ชั้นนำ นักการเมือง แล้วผลักดันออกมาเป็นวาระทางการเมือง อันนำมาสู่การใช้อำนาจตัดสินใจทางการเมืองซึ่งมีผลผูกพันต่อความเป็นไปของสังคมและชีวิตทางการเมืองของเราทุกคน ย่อมไม่มีความชอบธรรมเพียงพอ

การตัดสินใจที่ไม่มีความชอบธรรมเพียงพอ ย่อมส่งผลให้การตัดสินใจนั้นไม่เป็นที่ยอมรับของคนทุกฝ่ายในสังคม นั่นคือ ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วย ก็ไม่ถือว่าต้องยอมตนอยู่ภายใต้ผลของการตัดสินใจนั้น

ยกตัวอย่างเช่น เมื่อมีคนเห็นว่ารัฐบาลมีที่มาไม่ชอบธรรม คนเหล่านั้นก็ออกมาต่อต้านขัดขืนอำนาจรัฐ ในทำนองเดียวกัน คนที่เห็นว่ารัฐธรรมนูญมีที่มาไม่ชอบธรรม คนเหล่านั้นก็พร้อมที่จะกระทำการอันไม่เคารพรัฐธรรมนูญ ซึ่งหมายถึงการไม่ยอมรับขื่อแปของบ้านเมืองโดยไม่รู้สึกอะไร

กล่าวโดยสรุป ไม่ว่า "การปฏิรูปการเมือง" ที่หลายฝ่ายเสนอให้เป็นหนึ่งในหนทางที่จะเดินไปสู่การแก้ไขวิกฤตปัญหาทางการเมืองในระยะยาว จะหมายถึงอะไร แต่วิธีการที่จะนำไปสู่การปฏิรูปการเมืองนั้น ย่อมต้องดำเนินการผ่านการแก้ไข/เปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญเท่านั้น

ที่ผ่านมาการเปลี่ยนเปลี่ยนรัฐธรรมนูญในสังคมไทย--ไม่ว่าจะเป็นการแก้ไขเพิ่มเติม หรือการยกเลิกรัฐธรรมนูญเก่าแล้วประกาศใช้รัฐธรรมนูญใหม่แทน-- กระทำโดยผ่านการใช้อำนาจตัดสินใจของนักการเมืองในรัฐสภาบ้าง กระทำโดยอาศัยอำนาจของกองทัพในการก่อรัฐประหารบ้าง

แต่ในครั้งนี้ ผมเห็นว่า สังคมการเมืองไทยต้องก้าวไปสู่การให้ประชาชนทั้งประเทศ--หมายรวมถึง คนเสื้อเหลือง คนเสื้อแดง คนเสื้อหลากสี คนสีลม คนศรีสะเกษ คนนครศรีธรรมราช ฯลฯ--เป็นผู้ใช้อำนาจร่วมกันตัดสินใจอนุมัติให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อเปิดทางไปสู่การปฏิรูปการเมืองแก้ไขวิกฤตของบ้านเมืองในระยะยาว

ในทรรศนะของผม การปฏิรูปที่จำเป็นต่อสังคมการเมืองไทยเวลานี้ ก็คือ การปฏิรูปประชาธิปไตยทางตรง...

 

 

 

Comment

Comment:

Tweet